Familieopstellingen
Soms loop je tegen dingen aan in het leven, bepaalde patronen die maar blijven terugkeren en je met standaard gesprekken of coaching niet opgelost krijgt.
Een familieopstelling of organisatieopstelling werkt op een diepere laag en kan daardoor inzichten geven die onder de oppervlakte in de diepte spelen. Dit kan heel helend zijn op vele gebieden.
Hoe het precies werkt weet niemand. Ik neem aan dat je, als je dit leest, nog wel wat vragen hebt. Onderstaand geef ik antwoord op de meest gestelde vragen.
Veelgestelde vragen
Een familieopstelling is een therapeutische benadering waarin belastende patronen en problemen zichtbaar (kunnen) worden. Vaak zit er onder het probleem een dieper en onbewust patroon, dat soms al generaties lang bestaat. Zo’n patroon wordt net zo lang (onbewust) doorgegeven totdat het in iemands ‘bewustzijn’ komt en aangekeken wordt. Als deze patronen tijdens een familieopstelling zichtbaar worden, kunnen door de begeleider interventies gedaan worden die maken dat je je los kan maken van deze patronen. Er komt zo een helende beweging op gang.
Een opstelling is een zeer concrete werkvorm. Nadat de vraag helder is worden er representanten opgesteld die te maken hebben met het probleem of patroon. De representant wordt, bijna als vanzelf, bewogen en hebben nauwkeurige informatie over de persoon die gerepresenteerd wordt. En het familiesysteem. Hoe dat werkt weet niemand. Sommige noemen het ‘het alwetende veld’, maar eigenlijk weet niemand het precies.
De begeleider van de opstelling ziet vaak waar de energie en de blokkades zitten en kan interventies doen om een helende beweging in gang te zetten.
Soms loop je tegen dingen aan in het leven, bepaalde patronen die maar blijven terugkeren en je met bepaalde (gespreks-) therapieën niet opgelost krijgt. Of je wilt meer inzicht krijgen omdat je ergens vermoedt dat er iets niet klopt maar niet goed weet wat. Een familie opstelling werkt op de zielslaag en kan daardoor heel helend zijn op vele gebieden:
– Het kan je bevrijden van belemmerende patronen, zowel privé als op het werk.
– Het helpt je om in een gezonde verbinding te komen met je ouders, kinderen of andere familieleden.
– Het kan je inzicht geven in familieconflicten en hoe je daar op een goede manier mee om kunt gaan.
– Het kan je duidelijkheid geven over je partnerrelatie. Is verbinding en liefde (weer) mogelijk?
– Het kan je inzicht geven over het wel of niet aangaan van een partnerrelatie.
– Het laat je (weer) verbonden voelen met andere mensen en met het leven.
– Het kan je helpen om je draai of het doel in je leven te vinden.
– Het kan je inzicht en een impuls geven in je werksituatie of eigen bedrijf.
– Het kan je inzicht geven en beweging brengen in onverklaarbare gevoelens van angst, verdriet, woede, schuldgevoelens of het gevoel er niet bij te horen.
– Het kan inzicht geven en beweging brengen in verslavingen of in overheersende seksuele gevoelens.
– Het kan je helpen wanneer je last hebt van depressies, een psychische aandoening of suïcidale neigingen hebt, en hier heel graag meer grip op en inzicht in wil krijgen
– Als je last hebt van (onverklaarbare) fysieke klachten of een chronische ziekte en geen behandeling lijkt te helpen.
– Het kan je inzichten geven als lid van een samengesteld gezin waarbinnen je spanningen en problemen ervaart.
– Het kan verheldering geven aan iedereen die al veel persoonlijk werk heeft verricht maar het gevoel heeft nog niet bij de kern te zijn uitgekomen.
– Ook kan het verhelderende inzichten geven aan ouders die een vraag kunnen inbrengen voor hun kind dat vastloopt en/of moeilijk uit belemmerende patronen kan komen, thuis of op school. Het kind hoeft overigens zelf niet bij de opstelling aanwezig te zijn.
Nee. Voor een eigen opstelling is het belangrijk dat je een vraag hebt, maar de vraag hoeft van tevoren (nog) niet duidelijk of helder te zijn. De vraag, het thema, of dat wat jou belemmert en waar jij tegenaan loopt in het leven dient voor jou belangrijk te zijn. Ook wanneer dat ‘alleen maar’ een gevoel is, zoals bijvoorbeeld schaamte, angst, depressie of onzekerheid. Vragen kunnen ook gaan over werk (stress, burn-out) en ziekte, of over thema’s zoals adoptie en/of samengestelde gezinnen.
Voor je opstelling is het prettig om zoveel mogelijk feitelijke informatie over je familie van herkomst te verzamelen. Dit geldt zowel als jouw vraag of thema direct gaat over je familie van herkomst, maar ook wanneer het een hele andere vraag betreft. Een vraag die betrekking heeft op je huidige gezin bijvoorbeeld, of op je relatie (of de afwezigheid daarvan), emotionele of psychische problemen, ziekte etc.
Praat (voor zover dat kan) met je ouders of met andere familieleden om te achterhalen of er misschien vroegere gebeurtenissen zijn voorgevallen die je nog niet wist. Denk aan miskramen, abortussen, geadopteerde of afgestane kinderen, (ernstige) lichamelijke of geestelijke ziektes in de familie, alcoholisme, ongelukken, gebeurtenissen in de oorlog, familievetes en -geheimen, enzovoort.
Zoek in de directe bloedlijn; (ouders, broers en zussen van je ouders, opa’s en oma’s en eventueel nog verder terug.
Hoewel het overigens fijn is om die informatie achter de hand te hebben, het is niet per se noodzakelijk om een opstelling te kunnen doen. Niet iedereen beschikt namelijk over de mogelijkheid om aan informatie te komen en ook zonder die feiten kun je een opstelling doen.
Iedereen kan representant zijn en representeren. Je hoeft hier niks speciaals voor te kunnen, behalve open te staan voor dat wat er door je heen komt.
Het bijzondere van familieopstellingen is dat representanten niets hoeven te kunnen of te weten. Sterker nog, hoe minder ze weten, des te beter het vaak werkt.
Soms komt het voor dat je tijdens een opstelling dag alleen maar representant bent, en geen eigen opstelling (kunt) doet. Vaak zie je dan wel dat de opstellingen waarin jij representant bent ook al jouw eigen thema’s raken en kan het representeren ook (al) een helende beweging in werking zetten.
De vergoeding voor een eigen familieopstelling op een van de workshopavonden bedraagt 125 euro. De bijdrage om deel te nemen als representant is 35 euro.
Je krijgt dan ook koffie, thee en wat lekkers.
Voor een 1-op-1 sessie geldt het tarief van een reguliere coachingsessie 275 euro (1,5 uur).
Voor een organisatieopstelling of teamopstelling gelden andere tarieven. Wil je daar meer over weten, laten we dan bellen of mailen. Deze sessies zijn vaak maatwerk.
Je kan wel alvast even kijken op deze pagina, daar staat meer informatie over systemisch werken met teams en organisaties.
Nee, je komt in principe alleen. We gebruiken representanten voor je familieleden.
Representanten hebben geen voorkennis van de persoon die ze representeren en kunnen daardoor heel zuiver waarnemen wat er in de diepte speelt en waar het echt over gaat. Als bijvoorbeeld je echte moeder in de opstelling zou staan, worden haar eigen trauma’s vaak niet zichtbaar uit zelfbehoud, en zonder dat ze zich daarvan bewust is. Een representant ervaart juist die verborgen trauma’s, hoeft deze niet terug te houden, en geeft dus een veel helderder beeld van de realiteit.
Ja zeker. Een 1 op 1 opstelling kan zowel face to face als online en er zijn meerdere mogelijkheden om een 1 op 1 opstelling te doen. Met poppetjes, vloerankers of ‘in the mind’.
Natuurlijk. In bedrijven kunnen zich moeilijke situaties voordoen waarbij er soms geen duidelijke oorzaak te ontdekken valt. Als iets in jouw bedrijf één keer voorkomt, kan dat natuurlijk toeval zijn. Maar als een kwestie vaker terugkomt, is er vaak meer aan de hand.
Een opstelling is dan een mooi instrument om te ontdekken wat er onder de oppervlakte speelt.
Een organisatieopstelling zet je in als ‘gewone’ praktische interventies en ‘het boerenverstand’ niet werken en iets zich steeds maar weer in hetzelfde patroon blijft herhalen.
Een organisatieopstelling is een ruimtelijke uitbeelding van de dynamieken in een organisatie systeem of een team. Een organisatieopstelling brengt in kaart welke elementen en rollen van invloed zijn op dynamieken in het systeem. Door uit te zoomen naar grotere gehelen en ook naar de oorsprong en historie van een organisatie geeft de opstelling helderheid over wat bijvoorbeeld de weerstand in beeld probeert te brengen.
Ook kun je met een organisatieopstelling onderzoeken welke consequenties veranderingen zullen hebben of aan welke voorwaarden voldaan moet worden om veranderingen goed te implementeren.
Processen binnen organisaties worden gevoed door gedrag uit de onderstroom. Dat kan belemmerend werken. Onderliggende dynamieken en patronen spelen een rol in uiteenlopende situaties, bijvoorbeeld:
• Er is weerstand in de organisatie.
• Er heerst een angstcultuur.
• Een afdeling of bedrijf gaat fuseren en men verwacht problemen.
• Er is sprake van gedrag of patronen waar men vanaf wil.
Daarnaast biedt het systemisch perspectief een andere blik op vraagstukken die gaan over toekomstige beslissingen, zoals het introduceren van een nieuw product, het wijzigen van beleid, etc.
Er is geen exacte tijd af te geven. Elke opstelling is anders. Soms gebeurt er in het inleidende interview al zoveel dat een opstelling niet meer nodig is. Gemiddeld duurt een familieopstelling 45 minuten. Als je naar een opstellingendag gaat dan wordt er van je verwacht dat je de halve of hele dag aanwezig bent.
Een organisatieopstelling duurt gemiddeld een dagdeel (+/- 4 uur excl. voorbereidende intake).